UBND tỉnh Đồng Nai vừa gửi tờ trình kiến nghị Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định xây dựng công trình khẩn cấp đối với dự án kéo dài tuyến Metro Bến Thành – Suối Tiên đến trung tâm hành chính tỉnh và sân bay Long Thành.
Đây là đề xuất táo bạo và quyết đoán, phản ánh mức độ ưu tiên cao nhất mà Đồng Nai đặt ra cho tuyến metro kết nối sân bay Long Thành trong bối cảnh sân bay quốc tế này dự kiến khai thác thương mại vào cuối năm 2026. Thủ tướng đã đồng ý về mặt chủ trương triển khai dự án theo điều kiện khẩn cấp – tín hiệu mạnh mẽ cho thấy ở cấp cao nhất, dự án này được nhìn nhận là nhiệm vụ không thể trì hoãn.
Đề xuất này không xuất phát từ ý chí chủ quan của địa phương mà được đưa ra trên cơ sở chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo Trung ương và Chính phủ về việc sớm triển khai tuyến đường sắt đô thị kết nối trực tiếp với sân bay Long Thành. Khi một sân bay quốc tế tầm cỡ khu vực đi vào hoạt động mà thiếu kết nối giao thông công cộng hiện đại, toàn bộ hệ thống hạ tầng sẽ không phát huy được hết giá trị đầu tư – đây là bài học đắt giá từ nhiều sân bay lớn trên thế giới và Việt Nam đang quyết tâm không lặp lại.
>> Đọc thêm: Tiến độ dự án metro từ TP.HCM kết nối đến sân bay Long Thành
Tuyến Metro Suối Tiên – Long Thành có điểm đầu tại ga Bến xe Suối Tiên của tuyến Metro số 1 TP.HCM – điểm kết nối thuận tiện nhất để hành khách từ trung tâm thành phố có thể chuyển sang tuyến metro mới mà không cần ra ngoài đường. Từ đây, tuyến metro sẽ kéo dài qua địa bàn Đồng Nai, đi qua trung tâm hành chính tỉnh và kết thúc tại sân bay quốc tế Long Thành.
Đây là hành trình kết nối trực tiếp giữa hai đầu mối giao thông quan trọng nhất của vùng Đông Nam Bộ: một bên là hệ thống metro đô thị TP.HCM đang mở rộng, một bên là sân bay quốc tế Long Thành sắp đưa vào khai thác.
Khi hoàn thành, hành khách từ trung tâm TP.HCM có thể di chuyển thẳng đến sân bay Long Thành bằng đường sắt đô thị mà không cần sử dụng phương tiện cá nhân, không lo tắc đường và không phụ thuộc vào thời tiết hay giờ cao điểm. Đây là trải nghiệm di chuyển đến sân bay mà hàng chục triệu hành khách tại các thành phố hàng đầu thế giới đang tận hưởng mỗi ngày.
Dự án được thực hiện theo phương thức đối tác công tư PPP với thời gian thực hiện từ nay đến năm 2030. Trong đó nhà đầu tư tư nhân đảm nhận phần xây dựng, còn Nhà nước bỏ ngân sách thực hiện giải phóng mặt bằng. Sự phân công này vừa giảm gánh nặng ngân sách công vừa tận dụng được năng lực thi công nhanh của khu vực tư nhân.
Cơ chế khẩn cấp giúp Đồng Nai đẩy nhanh dự án metro như thế nào?
Điểm cốt lõi trong đề xuất của Đồng Nai chính là việc áp dụng cơ chế công trình khẩn cấp – một khung pháp lý đặc biệt cho phép rút ngắn đáng kể các thủ tục hành chính vốn thường chiếm phần lớn thời gian chuẩn bị đầu tư trong các dự án hạ tầng lớn. Nếu được Thủ tướng phê duyệt, UBND tỉnh Đồng Nai sẽ được trao một loạt quyền hạn đặc thù chưa từng có trong triển khai dự án thông thường.
Cụ thể, Đồng Nai sẽ được phép lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt và áp dụng hình thức chỉ định thầu để lựa chọn đơn vị khảo sát, thiết kế, thẩm tra, thi công, giám sát và nghiệm thu công trình. Đây là thay đổi căn bản so với quy trình đấu thầu thông thường vốn tiêu tốn nhiều tháng thậm chí nhiều năm.
Địa phương cũng được quyền quyết định về trình tự và thủ tục thực hiện dự án, áp dụng hình thức vừa thi công vừa thiết kế – phương pháp giúp rút ngắn tổng thời gian thực hiện bằng cách thực hiện song song thay vì tuần tự từng bước. Ngoài ra, Đồng Nai được mời tổ chức và chuyên gia tư vấn hỗ trợ pháp lý, đảm bảo mọi vướng mắc pháp lý được xử lý nhanh chóng ngay trong quá trình triển khai.
Trong cơ cấu quản lý dự án, UBND tỉnh Đồng Nai đề xuất được giao làm cơ quan chủ trì tổ chức thực hiện trong khi Bộ Xây dựng giữ vai trò thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi. Sự phân công này vừa đảm bảo địa phương chủ động trong triển khai vừa có sự kiểm soát chất lượng kỹ thuật từ cơ quan chuyên ngành cấp bộ.
Vì sao cần triển khai gấp tuyến metro Long Thành?
Lý do cấp bách nhất để triển khai tuyến metro kết nối sân bay Long Thành theo cơ chế khẩn cấp chính là tiến độ khai thác thương mại của sân bay. Với dự kiến sân bay Long Thành đưa vào khai thác vào cuối năm 2026, thời gian để chuẩn bị và triển khai một tuyến metro hoàn chỉnh là cực kỳ eo hẹp nếu đi theo con đường thủ tục thông thường.
Một sân bay quốc tế tầm cỡ khu vực không thể vận hành hiệu quả nếu thiếu kết nối giao thông công cộng tốc độ cao. Kinh nghiệm từ các sân bay lớn tại châu Á như Changi Singapore, Incheon Hàn Quốc hay Suvarnabhumi Thái Lan cho thấy tuyến tàu điện kết nối sân bay với trung tâm thành phố là yếu tố không thể thiếu, không chỉ phục vụ hành khách mà còn thu hút đội ngũ nhân lực chất lượng cao làm việc tại sân bay và các khu kinh tế xung quanh.
Nếu sân bay Long Thành khai thác mà chưa có metro kết nối, toàn bộ lưu lượng hành khách và nhân viên sẽ đổ vào hệ thống đường bộ vốn đã chịu áp lực lớn. Dù cao tốc Biên Hòa Vũng Tàu vừa đưa vào khai thác nhưng về lâu dài, đường bộ không thể là phương án bền vững duy nhất cho một sân bay có công suất thiết kế lên đến 100 triệu hành khách mỗi năm trong tương lai.
Lộ trình thực hiện tuyến metro Suối Tiên – Long Thành đến năm 2030
Với thời gian thực hiện được xác định từ nay đến năm 2030, dự án Metro Suối Tiên – Long Thành có khoảng 4 đến 5 năm để đi từ giai đoạn chuẩn bị đến vận hành thương mại. Đây là khung thời gian tương đối tham vọng với một dự án đường sắt đô thị liên tỉnh, nhưng hoàn toàn khả thi nếu cơ chế khẩn cấp được phê duyệt và các bên liên quan quyết tâm thực thi đúng tinh thần.
Bước tiếp theo quan trọng nhất là Thủ tướng ban hành quyết định chính thức về cơ chế công trình khẩn cấp cho dự án. Khi văn bản này được ký, toàn bộ cỗ máy triển khai sẽ được khởi động với tốc độ và quyền hạn chưa từng có.
Song song đó, công tác giải phóng mặt bằng – phần Nhà nước đảm nhận trong cơ cấu PPP – cần được khởi động sớm nhất có thể vì đây thường là khâu tiêu tốn nhiều thời gian nhất trong các dự án hạ tầng lớn tại Việt Nam. Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Đồng Nai đã có kinh nghiệm triển khai song song nhiều dự án lớn cùng lúc và đây sẽ là lực lượng nòng cốt trong giai đoạn này.
>> Đọc thêm: Toàn Cảnh Quy Hoạch Giao Thông Đông Nam Bộ Đến 2030 – Hạ Tầng Đồng Bộ, Cơ Hội Bứt Phá
Những khu vực hưởng lợi khi tuyến metro Long Thành hình thành
Trong lịch sử phát triển đô thị, giá trị bất động sản dọc theo hành lang metro thường tăng mạnh theo từng cột mốc của dự án: từ khi công bố quy hoạch, khi khởi công, khi hoàn thành đến khi đưa vào vận hành thương mại. Mỗi cột mốc đều là thời điểm thị trường điều chỉnh giá lên mức mới, phản ánh khả năng tiếp cận và giá trị kết nối gia tăng.
Với tuyến Metro Suối Tiên – Long Thành, các khu vực được kỳ vọng hưởng lợi rõ nét nhất bao gồm toàn bộ hành lang từ ga Suối Tiên về phía Long Thành, đặc biệt là các khu vực gần các ga dự kiến dọc tuyến. Long Thành đã là tâm điểm chú ý của giới đầu tư từ trước, nay càng được củng cố thêm bởi cả sân bay lẫn metro cùng hiện diện. Nhơn Trạch với vị trí nằm giữa hai cực phát triển là TP.HCM và Long Thành cũng sẽ hưởng lợi đáng kể khi khả năng kết nối cải thiện.
Điều quan trọng cần nhấn mạnh là dự án hiện mới ở giai đoạn đề xuất cơ chế và xin chủ trương – đây chính xác là thời điểm sớm nhất trong chu kỳ tăng giá bất động sản theo hạ tầng. Những nhà đầu tư hành động ở giai đoạn này thường là những người hưởng lợi nhiều nhất khi dự án dần tiến đến hoàn thành.
Kết Luận
Đề xuất triển khai tuyến metro kết nối sân bay Long Thành theo cơ chế công trình khẩn cấp là quyết định đúng đắn và kịp thời trong bối cảnh sân bay Long Thành sắp đi vào khai thác. Với cơ chế chỉ định thầu, vừa thi công vừa thiết kế và quyền chủ động cao của địa phương, lộ trình hoàn thành trước năm 2030 hoàn toàn có cơ sở thực tế.
Khi tuyến metro này chính thức vận hành, khoảng cách giữa trung tâm TP.HCM và sân bay quốc tế Long Thành sẽ được xóa bỏ bằng hạ tầng đường sắt hiện đại – mở ra một chương mới cho sự phát triển của Đồng Nai và toàn vùng Đông Nam Bộ.
TƯ VẤN ĐẤT ĐỒNG NAI GIÁ RẺ
CÔNG TY TNHH NITILAND
Website: datdongnaigiare.vn
Fanpage: NitiLand – Đất nền ven đô
Địa chỉ văn phòng: 441/17 ĐIỆN BIÊN PHỦ, P.THẠNH MỸ TÂY, HCM
THAM KHẢO 1 SỐ SẢN PHẨM ĐẤT ĐỒNG NAI GIÁ RẺ
